Lyon – piękno Francji

Lyon – położony w dolinie Rodanu, na styku północnej i południowej Europy – od stuleci pełnił funkcję centrum handlowego i kulturalnego o europejskim znaczeniu . Dzisiaj kontynuuje te tradycje jako miasto międzynarodowych targów handlowych i festiwali kulturalnych.

Lyon  leży w środkowej Francji u ujścia Saony do Rodanu. To ośrodek administracyjny regionu Rodan – Alpy i stolica departamentu Rhone. Pod względem liczby mieszkańców jest drugim miastem kraju .Charakter nadają mu przepływające dwie duże rzeki oraz dwa wzgórza wznoszące się na przedmieściach.

Klimat

Średnia roczna temperatura powietrza wynosi 11,3ºC przy średnich stycznia 2ºC i lipca 20 ºC. Roczne opady kształtują się na poziomie 1000mm, przy czym ich kulminacja przypada na jesień ( wrzesień – październik). Topografia terenu sprawia, że dominują wiatry wiejące wzdłuż dolin rzecznych, a więc z północy wzdłuż doliny Saony oraz z południa i wschodu wzdłuż doliny Rodanu.

Rzymskie korzenie

Początki Lyonu sięgają 43 r. p.n.e. kiedy na obszarze obecnego miasta Rzymianie założyli kolonię i obóz wojskowy. Później jako Lugdunum stał się ośrodkiem Galów. W II w. wraz z mieszkańcami jego władcy przyjęli chrześcijaństwo. Około 470 r. miasto zostało opanowane przez Burgundów i stało się siedzibą królów. Burgundowie niedługo jednak władali tymi terenami, ponieważ w 534 r. zdobyli je Frankowie.

lyon-restaurant_1801277b

W późniejszym czasie miasto przechodziło we władanie królów Burgundii, cesarzy niemieckich i władz kościelnych ( arcybiskupów), by w 1193 r. powołać samorząd miejski. W 1307 r. Lyon został włączony do Francji. Już od XIV w. stanowił jeden z głównych centrów handlowych zachodniej Europy, w którym organizowane były tzw. targi liońskie W   końcu XV w. stał się ważnym ośrodkiem drukarstwa i tkactwa – zakładano tu liczne manufaktury jedwabiu. Rozwój handlu i rzemiosła zaowocował powstaniem w 1506 r. giełdy i domów bankowych. Był to złoty okres w historii miasta. W czasie rewolucji francuskiej stało się ono centrum działalności żyrondystów, którzy w 1793 r. wywołali powstanie przeciw jakobinom. Niepokoje rewolucyjne doprowadziły do zahamowania rozwoju, a nawet częściowego upadku Lyonu. Z kryzysu ekonomicznego i politycznego zaczął się dźwigać w okresie I Cesarstwa (początek XIX w.) wraz z nastaniem ery industrialnej. W latach 30. XIX w. w mieście wybuchały powstania tkaczy, którzy domagali się reform ekonomicznych i politycznych. Dalszy rozwój przemysłu wprowadził Lyon w XX w. Podczas II wojny światowej był on centrum francuskiego ruchu oporu. Po wojnie władze miasta postawiły przede wszystkim na rozwój infrastruktury komunikacyjnej, przyciągnięcie europejskiej finansjery i rozbudowę zaplecza finansowego.

Fazy rozwoju

Rozwój urbanistyczny Lyonu był ściśle związany z okresami jego prosperity. Pierwsze budowle z czasów osadnictwa rzymskiego w tym forum, teatr, odeon i łaźnie publiczne powstały na wzgórzu Fourviere. Następne pojawiły się na wzgórzu Croix – Rousse, m.in. amfiteatr. Rezydencje, sklepy i warsztaty zaczęto budować na półwyspie, u zbiegu Saony i Rodanu. Zaopatrzenie w wodę zapewniały cztery akwedukty. Do naszych czasów dotrwały tylko ich ruiny.

Średniowieczny rozwój Lyonu związany był ze wzrostem znaczenia Kościoła. Wzniesiono wtedy wiele sakralnych budowli, z których do czasów obecnych zachowały się m. in. kościół St. Irenee ( krypta z V w. ), romańską bazylikę Benedyktynów St. Martin d’Ainay ( XII w. ), romańsko- gotycką katedrę St. Jean ( XII- XV w.), St. Paul ( XV w.) i St. Nizier ( XV- XVI w.). Nie zapomniano o infrastrukturze miejskiej – wybudowano m. in. mosty nad Soaną i Rodanem.  Szczytowy rozwój osiągnął Lyon w dobie renesansu. Powstało wówczas wiele kamieniczek mieszczańskich, w których znalazły siedziby banki, sklepy i składy towarów. Budynki użyteczności publicznej późniejszego okresu to m.in. ratusz( XVII w.) i szpital ( XVIII w.) .

Przemysł, finanse i transport

Lioński okręg przemysłowy wytwarza ponad 10 % francuskiego produktu krajowego brutto. Pozostaje w ścisłej współpracy z ośrodkami przemysłowymi rejonu Marsylii  i stanowi silną przeciwwagę dla gospodarczej dominacji okręgu paryskiego. W Lyonie znajdują się zakłady przemysłowe reprezentujące gałęzie przemysłu wymagające zaawansowanych technologii . Dominuje przemysł chemiczny ( produkcja włókien sztucznych i wyrobów farmaceutycznych ), samochodowy ( fabryka Renault ), metalowy, maszynowy i elektroniczny ( w tym produkcja aparatury medycznej ). Rozwija się także przemysł odzieżowy, obuwniczy i spożywczy. Duże tradycje sięgające XV w. mają zakłady przemysłu jedwabniczego, zatrudniające obecnie około 50 tys. osób. Na południe od Lyonu znajduje się elektrownia cieplna i rafineria ropy naftowej.

Już w średniowieczu miasto było ważny m ośrodkiem finansowo- handlowym i tradycje te kontynuuje do dziś. Swoje siedziby mają tu wielkie banki, towarzystwa ubezpieczeniowe i giełda. Corocznie organizowane są międzynarodowe targi wielobranżowe.

Lyon jest ważnym węzłem drogowym i kolejowym ( m. in. stacja szybkiej kolei TGV) oraz portem rzecznym  obsługującym transport pomiędzy dorzeczami Rodanu, Loary i Sekwany. Znajduje się tu również międzynarodowy port lotniczy ( Satolas).

Uciekający emeryci

W latach 90 .XX w. nastąpiły w Lyonie duże migracje ludności. W rezultacie co czwarty mieszkaniec przybył do miasta po 1990 r.,   choć zmiana liczebności jest nieznaczna (z 415 tys. na 445 tys.) Zjawisko spowodowane jest zatrudnianiem przez liońskie firmy wykwalifikowanych pracowników z innych regionów kraju. Migracje spowodowały też obniżenie średniego wieku mieszkańców miasta. Dodatkowym czynnikiem sprzyjającym wysokiemu udziałowi młodzieży w strukturze wiekowej ludności jest obecność licznych szkół wyższych.

lyon-oldtown_1801282b

W mieście pobiera naukę przeszło 60 tys. uczniów i studentów, podczas gdy 20 lat temu uczącej się młodzieży powyżej 15 roku życia było w Lyonie 48 tys. (wzrost o prawie 28 %) Poza tym większość mieszkańców, którzy podczas ostatniego dziesięciolecia opuścili miasto i  zamieszkali gdzie indziej, była w wieku emerytalnym .

Zmianie uległ nie tylko średni wiek mieszkańców, ale i obowiązujący model rodziny . Obecnie typowe gospodarstwo domowe składa się z dwóch osób. W coraz większym stopniu Lyon staje się miastem ludzi samotnych, którzy poświęcają się karierze by sprostać wzrastającym wymaganiom rynku pracy.

Muzea

W ciągu 20 wieków historii w mieście powstało wiele cennych zabytków architektury. Zdołano zgromadzić wartościowe kolekcje dzieł sztuki wystawione w tutejszych muzeach. Jednym z częściej odwiedzanych jest Muzeum Sztuk Pięknych mieszczące się w gmachu dawnego opactwa Benedyktynów. Na 7 tys. m ² zgromadzono eksponaty reprezentujące historię sztuki i cywilizacji od czasów starożytnego Egiptu i Grecji po współczesność . Oprócz przedmiotów z czasów antycznych podziwiać można liczącą 1800 płócien kolekcję malarstwa z różnych wieków. Z innych muzeów o międzynarodowym znaczeniu warto wspomnieć o muzeum cywilizacji gallo- rzymskiej, sztuk dekoratorskich, sztuki orientalnej, współczesnej i marionetek. Na szczególną uwagę zasługuje mieszczące się w XVIII –wiecznym pałacu Villeroy Muzeum Tkactwa z najbogatszymi zbiorami na świecie. Mimo, że ekspozycja dotyczy przede wszystkim historii przemysłu jedwabniczego, prezentuje także rozwój włókiennictwa w Persji oraz krajach Bliskiego i Dalekiego Wschodu.

Niezdrowe powietrze

Od wczesnych lat 60. XX w. wraz z rozwijającym się przemysłem coraz poważniejszym problemem mieszkańców Lyonu było zanieczyszczenie powietrza. Dotyczy to szczególnie południowej części miasta narażonej m. in. na bezpośrednie oddziaływanie elektrowni Loire i rafinerii Feyzin. W celu stałej kontroli stężenia podstawowych zanieczyszczeń gazowych ( tlenków siarki, azotu i węgla oraz ozonu) i pyłów ( m.in. ołowiu ) stworzono sieć obejmującą 47 punktów pomiarowych, monitorującą jakość powietrza.

Podstawowym źródłem zanieczyszczeń okazało się spalanie paliw kopalnych, w tym ruch samochodowy. Problem udało się jednak opanować po wprowadzeniu zaostrzonych przepisów dotyczących emisji szkodliwych substancji do atmosfery oraz modernizacji technologicznych w energetyce i motoryzacji.

Powierzchnia: 48 km ²

Liczba ludności:

miasto- 445 tys. ( 1999)

zespół miejski – 1167tys. (1999)

Położenie: w środkowej Francji, u ujścia Saony do Rodanu

Przemysł: chemiczny, metalowy, maszynowy, samochodowy, elektroniczny, odzieżowy, spożywczy, jedwabniczy

Zabytki: ruiny budowli rzymskich, kościoły romańskie i gotyckie, ratusz, kamienice renesansowe